RTG Sp. z o.o.  
Strona główna | Mapa strony | Dodaj do ulubionych
Niedziela, 10 grudnia 2023 roku, Imieniny: Daniel, Julia
Nasz Przewodnik
Strona główna » Nasz Przewodnik
Menu
 
Nasz Przewodnik
Wybrane artykuy :
Nasz Przewodnik Nr 1, 2 - wydania archiwalne 1997 r.
Nasz Przewodnik Nr 3 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 4 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 5 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 6 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 7 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 8 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 9 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 10 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 11 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 12 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 13 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 14 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 15 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 16 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 17 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 18 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik - wrzesie 2007
Nasz Przewodnik - wiosna 2007
Historia Siedlec (XV-XVIII w.)
Historia Polski (aut. I.T.)
Tajemnice Okrgego Stou cz. 1
Tajemnice Okrgego Stou cz. 2
Geopolityka XXI wieku
Geopolityka XXI wieku c.d.
Rozmowy Okrgostoowe
Walka o panowanie nad Batykiem w XVII w
Katy-miara godnoci czowieka
O cenzurze...
Brzezina Jarosawa Iwaszkiewicza
Kult susznoci inaczej naiwno...
Salezjanie w Sokoowie Podlaskim
Co sie dzieje na wiecie
Geopolityka XXI wieku cz.III
Futurologia i moje spojrzenie w przyszosc
Media i wiat...
Kryzys...
Do Przywdcw...
Nasza agroturystyka
Kuchnia naszego regionu
Ziemia - czas przetrwania
Odnale wiato...
Krytyka
Czowiek bogiem...
Promocja kultury (suplement)
Promocja kultury i produktu turystycznego w regionie siedleckim
Czy kultura XXI wieku ma wpyw na nasz epok?
Relatywizm XXI wieku...
Z mocy prawa...
Legendy, historia, genealogia regionalna...
RUCH DOBREGO PRAWA
Natura czowieka
Ustawa...
Oczekiwania a moliwa przyszo polskiej kultury
Mamy demokracje...
Szczere chci...dla reform?
Twrczo bez owocw...
Terapia szokowa...
PREZYDENT...ju za tydzie...
Witamy Prezydenta POLSKI, a co z gospodark?
Czeka nas poprawka?
PROSTE I KRZYWE SPOJRZENIE...
Czas na wybory
Strategia satysfakcji...
Wstp do debaty...
Kompromis wyborczy...
Fraszka niepolityczna...
Wiecznoci trwanie...
Blisko ludzi..
ycie gospodarcze...
Czas po wyborach...
Gwiazdy mwi...
Miakie sowa...
"Sanatoria pokryzysowe"...
le postawione pytanie...
Wizja...czy apel?
PESEL pod kresk...
Przed nami REFERENDUM?
Strefa ciszy...
Kto zyska a kto straci po gosowaniu na rozkaz?
Sprawa na 20 lat...
Bomba emerytalna...
Konsultacje...
O gospodarce...
Moje komentarze...
 
Nasz Przewodnik - mat. redakcyjne
A A A

TAJEMNICE OKRGEGO STOU cz. 2

 

Problematyk Okrgego Stou mona rozpatrywa nie tylko od strony wewntrznych przeobrae, ktre doprowadziy do upadku systemu komunistycznego w Polsce. Wydarzenie to naley rwnie rozpatrywa w kategorii kompromisu, ktry doszed do skutku za aprobat wielkich mocarstw, w szczeglnoci Zwizku Radzieckiego.

Parafrazujc sowa Antoniego Dudka, mona stwierdzi, i "Okrgy St" by w opinii jednych skutkiem dalekowzrocznej i bezinteresownej polityki ekipy Wojciecha Jaruzelskiego, a take skupionej wok Lecha Wasy gwnej czci solidarnociowej opozycji, wedug innych by wynikiem prawdziwego spisku, ktry ugruntowa nowy podzia wadzy i zagwarantowa uprzedniej ekipie rzdzcej bezkarno i zachowanie przynajmniej niektrych przywilejw.

Nowe wiato na wydarzenia lat 1988-1989 rzucaj materiay Grupy Operacyjnej "Wisa". Grupa Operacyjna "Wisa" bya placwk peerelowskiej bezpieki dziaajc w Moskwie i skadaa si z kilku oficerw Departamentu II MSW, zajmujcego si kontrwywiadem. GO "Wisa" rozpocza dziaalno w 1961 r., na podstawie porozumienia zawartego w styczniu 1957 r. przez ministra spraw wewntrznych Wadysawa Wich i zastpc przewodniczcego KGB generaa lejtnanta Piotra Iwaszutina. Umowa ze stycznia 1957 r. Porozumienie przewidywao, e doradcw radzieckich w PRL-owskim aparacie bezpieczestwa zastpi tzw. Grupa cznikowa KGB w Warszawie. W umowie zawarto rwnie sformuowanie o mozliwoci delegowania funkcjonariuszy MSW do Zwizku Radzieckiego. Postanowienia te, oraz pniejsze ustalenia z Moskw zaowocoway 28 lutego 1961 r. wydaniem przez ministra Wich zarzdzenia nr 0033/61 o powstaniu "Grupy Kontrwywiadowczej Departamentu II MSW w Moskwie pod kryptonimem Wisa". Zadaniem teje grupy miao by inwigilowanie - oczywicie we wsppracy z KGB - obywateli polskich przebywajcych w ZSRR, w tym rwnie delegatw PRL w RWPG, przedstawicieli central handlowych oraz korespondentw prasowych.

Po dojciu do wadzy Michaia Gorbaczowa GO "Wisa" miaa ponadto za zadanie zdobywa informacje polityczne dotyczce pieriestrojki oraz dalszej dziaalnoci i losw Gorbaczowa. Grupa "Wisa" szybko staa si jednym z najwaniejszych kanaw transmitujcych do Polski szczegowe informacje o sytuacji w ZSRR. W 1989 r. w meldunkach wysyanych do wadz PRL szef "Wisy", wystpujcy pod pseudonimem arski , wyjania, w jaki sposb Kreml postrzega zmiany zachodzce w Polsce. Wiadomoci te byy niezwykle wane dla Jaruzelskiego i ekipy rzdzcej. Szczeglnie, gdy okazao si, e od przeomu lat 1987 i 1988 nasiliy si prby nawizania przez ludzi Gorbaczowa kontaktw z przedstawicielami polskiej opozycji.

Z treci szyfrogramw, ktrych kilka fragmentw zostanie zaprezentowanych poniej , wynika, i Rosjanie ju w 1988 roku nosili si z zamiarem przeprowadzenia rozmw z polsk opozycj. Rozmowy te zostay podjte w cigu 1989 r. Ich tematem byo oczywicie przejcie w Polsce wadzy przez opozycj. Tutaj kluczow rol odgrywa fakt, e utrzymanie przez Zwizek Radziecki strefy wpyww w Polsce oznacza rwnie utrzymanie kontroli nad reszt regionu. A to, obok zachowania "pomylnego rozwoju stosunkw z USA" stanowio gwny cel strategiczny dziaa Kremla.

Detale wspomnianych rozmw Kremla z opozycj polsk nie s dokladnie znane. Zarwno dziaacze opozycyjnie z ktrymi nawizno wwczas bezporedni lub poredni kontakt, jak i nieudostepnione dotd archiwa kremlowskie milcz. W zachowanych meldunkach "Wisy" widniej jedynie nazwiska: Adama Michnika, Janusza Onyszkiewicza oraz Andrzeja Wajdy.

 

Szyfrogram Nr 581

Nadany za nr 7 dnia 20.01 [1989 r.] godz. 14.30 z Moskwy

NATYCHMIAST

SEREDA

W okresie Plenum radzieckie media przekazyway tylko krtkie informacje agencyjne. 19 i 20 bm. "Prawda" zamiecia szersz informacj bazujc na przemwieniu Jaruzelskiego i omwienia uchway za PAP, "Izwiestia" - korespondencj wasn z Warszawy. 19 bm. "Sowietskaja Rossija" drukowaa wywiad Orzechowskiego, radio i TV krtkie informacje agencyjne. Nie zamieszcza si ocen lub komentarzy. Faktycznie jednak zainteresowanie Plenum bardzo due, szczeglnie w aparacie wadzy i rodowiskach intelektualnych.

Podaj ciekawsze wypowiedzi osb z aparatu partyjnego, MSW i wojska, uzyskane przez rzetelne rdo podczas spotkania prywatnego w szerszym gronie w dniu 18 bm. Wszyscy rozmwcy - ludzie modzi z kadry kierowniczej niszego szczebla, zwizani subowo i rodzinnie z osobami z wyszej hierarchii wadzy: - w najbliszych latach Polska nie moe liczy na radzieck pomoc lub uatwienia gospodarcze ze wzgldu na krytyczn dla pierestrojki sytuacj ekonomiczn i spoeczn w ZSRR. Olbrzymia wikszo spoeczestwa radzieckiego jest ju skrajnie zniecierpliwiona narastajcymi w okresie pierestrojki trudnociami codziennego ycia, a gwnie brakiem ywnoci. Jeli nie nastpi poprawa, to wikszo ta moe poprze zdecydowanych przeciwnikw Gorbaczowa, ktrych liczba w aparacie wadzy nie maleje; - radzieckie poparcie polityczne dla Polski bdzie zawa si do solidarnoci systemowej jako pastwa obozu socjalistycznego. Z uwagi na uwarunkowania zewntrzne (dialog z USA) nie bdzie[my] odnosi si do walki politycznej z opozycj. W radzieckich publikatorach bdziemy musieli coraz bardziej przyblia spoeczestwu pogldy tak zwanej konstruktywnej i liberalnej opozycji w Polsce. W tym kontekcie trzeba patrze na zaproszenie w u[biegym] r[oku] do Moskwy przez Zwizek Filmowcw Wajdy i Michnika . Ten ostatni nie przyjecha z uwagi na Wasz niepotrzebny sprzeciwj. Dla ZSRR liczy si obecnie przede wszystkim pomylny rozwj stosunkw z USA i w tym kontekcie istnieje potrzeba zbudowania w K[rajach] S[ocjalistycznych] mostw porozumienia pomidzy rnymi siami spoecznymi, dlatego nie powinnicie nam przeszkadza w kontaktach z polskimi intelektualistami. Znaczna cz z nich przesza do opozycji na skutek bdw w polityce PZPR i niewaciwych ocen poszczeglnych ludzi. Dlatego musimy mie wasne rozpoznanie i ocen dziaaczy opozycji. W zwizku z tym Ambasada Radziecka w Warszawie, i nie tylko ona, otrzymaa polecenie opracowania penego kompendium wiedzy dot[yczcego] opozycji, personalnego "Who is who?"; - niepokoi nas niestabilno personalna polskiego kierownictwa. Czy zostanie ona zahamowana. Jak naley ocenia rokowania Rakowskiego, czy tylko jako premiera i czowieka Generaa, czy te jako przyszego szefa partii.

/-/ arski

 

Szyfrogram Nr 7048

Nadany za nr 31 dnia 13 [lipca 1989 r.] godz. 17.10 z Moskwy

NATYCHMIAST

/JAR-D/

Wedug rdowych informacji Adam Michnik w dniu 14 bm. spotyka si w redakcji gazety "Moskowskije Nowosti" z Jegorem Jakowlewem. W czasie rozmowy ze rdem Michnik da do zrozumienia, e odby spotkania w KC KPZR. Szczegw adnych nie poda. rdo sugeruje, e mg by omawiany temat wizyty Wasy w Moskwie. Michnik owiadczy, e 18 bm. musi by w Warszawie.

/-/ arski

 

Szyfrogram Nr 6149

Nadany za nr 9 dnia 15 [czerwca 1989] godz. 15.20 z Moskwy

PILNY

/JAR-D/

Z nieoficjalnej rozmowy rda z zastpc kierownika Wydziau Zagranicznego KC [KPZR] [Walerijem] Musatowem. Z najwiksz uwag i zaniepokojeniem obserwuj rozwj sytuacji w Polsce. Na podstawie rezultatw wyborw, jak i przebiegu kampanii przedwyborczej koalicji pesymistycznie oceniaj dalszy bieg wydarze. Nie rozumiej, dlaczego upieralimy si przy sprawie utworzenia Senatu, jak i skadzie personalnym listy krajowej, chocia wczeniej wyraali wtpliwoci poprzez swojego ambasadora w Warszawie. Wtpliwoci te mieli zgasza w rozmowie z niektrymi czonkami naszego kierownictwa na okoo cztery dni przed wyborami, kiedy to ich rezultat by ju przewidywany. Nie rozumieli, na czym przedstawiciele naszego kierownictwa opierali swoje przekonanie, e koalicja wygra wybory. Uwaaj, e koalicja w wyniku niezasadnego przekonania o sukcesie zaniedbaa propagand wyborcz i praktycznie przystpia do niej aktywnie dopiero na tydzie przed wyborami. Nie rozumiej dlaczego tak si stao. Przewiduj, e Solidarno odrzuci ofert wejcia swoich przedstawicieli do rzdu i wemie kierunek na obstrukcj prac parlamentu. Sdz, e bdzie ona blokowa rzdowe projekty ustaw zwizane z reform gospodarcz, zahamowaniem inflacji itp., majc na celu pogorszenie sytuacji spoecznej i tym samym doprowadzenie do kryzysu rzdowego, co spowoduje konieczno rozpisania nowych wyborw po dwch lub trzech latach. Sdz, e w padzierniku br. na tle pogbiajcych si trudnoci gospodarczych moe doj do kolejnych napi spoecznych. Nie wykluczaj inspirowanych przez "Solidarno" masowych demonstracji ulicznych. Obserwuj, e niektrzy przedstawiciele opozycji - rozmwca wymieni przykadowo [Andrzeja] Wajd i [Janusza] Onyszkiewicza - intensyfikuj ostatnio prby docierania do ich ambasady. Z zachowania si rozmwcy rdo odnioso wraenie, e ambasada radziecka w Warszawie kontakty takie utrzymuje. Musatow wyraa obaw, e w wyniku obecnej sytuacji polskiemu kierownictwu moe nie uda si uniknicia rozbicia w partii. Nie wykluczaj inicjatywy tak zwanej grupy lewackiej zoonej z dziaaczy okresu gomukowskiego na rzecz utworzenia nowej partii komunistycznej. Tak zwany "rodek" pjdzie drog socjaldemokratyczn. Ewentualny nadzwyczajny zjazd moe skonsolidowa tylko cz partii. Obawiaj si, e starzy czonkowie w duej czci zajm postaw biern. Odczuwany ju od kilku lat brak dopywu modziey do partii dodatkowo moe skomplikowa sytuacj. Informacja nie posza "zielon" .

/-/ arski

 

Szyfrogram Nr 7086

Nadany za nr 32 dnia 14 [lipca 1989 r.] godz. 15.30 z Moskwy

NATYCHMIAST

/JAR-D/

Wedug potwierdzonych informacji w dniu 12 bm. Adam Michnik by przyjty przez kierownika grupy konsultantw w Wydziale Zagranicznym KC KPZR. W dniu dzisiejszym o godzinie 15.00 kierownik Wydziau Zagranicznego KC KPZR Walentin Falin przyjmuje A[ndrzeja] Wajd. Jest due prawdopodobiestwo, e wraz z W[ajd] bdzie Michnik. W dniu 15 bm. Wajda, Holoubek i Michnik maj zorganizowane spotkanie z grup moskiewskich deputowanych. Potwierdzono informacj, e spotkania Michnika i Wajdy w KC KPZR maj na celu doprowadzenie do zaproszenia przez M[ichaia] Gorbaczowa, L[echa] Wasy. Spotkanie Michnika z Jakowlewem w dniu dzisiejszym w redakcji "Moskowskich Nowosti" aktualne. "Gospodarz" w dniu dzisiejszym wysya depesz obszerne sprawozdanie z wizyty Michnika w KC KPZR w dniu 12 bm.

/-/ arski

Izabela Trojanek


A. Dudek, Rok 1989 w moskiewskich szyfrogramach , Biuletyn Instytutu Pamici Narodowej, Nr 4 (39), kwiecie 2004, s. 68-74

Pk. Janusz Sereda by od wrzenia 1983 r. do listopada 1989 r. dyrektorem Departamentu II MSW (kontrwywiad).

Chodzi o drug cz X Plenum Komitetu Centralnego PZPR, ktre obradowao w dniach 16-17 stycznia 1989 r. Zapada na nim decyzja o zgodzie na legalizacj NSZZ "Solidarno", co otworzyo drog do rozmw okrgego stou. 20-21 grudnia 1988 r., w trakcie pierwszej czci X Plenum KC PZPR, gen. Wojciech Jaruzelski przeprowadzi gbok rekonstrukcj kierownictwa PZPR. Z Biura Politycznego odeszo sze z pitnastu zasiadajcych w nim osb: Jan Gwczyk, Tadeusz Porbski, Jzef Barya, Zbigniew Messner, Zygmunt Muraski i Zofia Stpie. Gwczyk straci te - podobnie jak Andrzej Wasilewski - stanowisko sekretarza KC. Ich miejsca w Sekretariacie zajli Stanisaw Ciosek i Kazimierz Cypryniak, ktrzy otrzymali te pene czonkostwo w Biurze Politycznym, oraz Marian Stpie. Nowymi sekretarzami KC zostali ponadto Leszek Miller i Zygmunt Czarzasty. W skad Biura Politycznego weszli natomiast: doradzajcy od kilku lat nieformalnie Jaruzelskiemu prof. Janusz Reykowski, pierwsi sekretarze KW z Wrocawia (Zdzisaw Balicki) i Gdaska (Marek Hodakowski) oraz pozbawieni szerszego zaplecza politycznego terenowi dziaacze partyjni: Iwona Lubowska, Wiktor Pyrkosz, Zbigniew Sobotka i Zdzisaw witek.

Przypuszczalnie chodzio o zorganizowane w kwietniu 1988 r. w Moskwie polsko-rosyjskie seminarium "Biae plamy w historii dawnej i najnowszej - ich wpyw na produkcj filmow". Jego kontynuacj stanowio seminarium "Film a destalinizacja kultury", ktre odbyo si w dniach 20-23 wrzenia 1988 r. w Warszawie. W tym spotkaniu Adam Michnik wzi aktywny udzia, a jego wypowiedzi zostay odnotowane przez SB. AIPN, 0248/134, t. 4, Zacznik do informacji dziennej MSW z 26 wrzenia 1988 r., s. 240.

Prawdopodobnie chodzi o inny kana komunikacyjny wykorzystywany przez GO "Wisa".



drukuj drukuj powrót powrót   do góry do góry 
© 2003 - 2023 R.T.G. Sp. z o.o.   Firma Oferta Katalog firmKącik Kulturalno -Turystyczny Kącik poezji Polecamy Kontakt