RTG Sp. z o.o.  
Strona główna | Mapa strony | Dodaj do ulubionych
Pitek, 22 wrzenia 2023 roku, Imieniny: Maurycy, Tomasz
Nasz Przewodnik
Strona główna » Nasz Przewodnik
Menu
 
Nasz Przewodnik
Wybrane artykuy :
Nasz Przewodnik Nr 1, 2 - wydania archiwalne 1997 r.
Nasz Przewodnik Nr 3 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 4 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 5 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 6 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 7 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 8 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 9 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 10 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 11 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 12 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 13 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 14 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 15 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 16 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 17 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 18 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik - wrzesie 2007
Nasz Przewodnik - wiosna 2007
Historia Siedlec (XV-XVIII w.)
Historia Polski (aut. I.T.)
Tajemnice Okrgego Stou cz. 1
Tajemnice Okrgego Stou cz. 2
Geopolityka XXI wieku
Geopolityka XXI wieku c.d.
Rozmowy Okrgostoowe
Walka o panowanie nad Batykiem w XVII w
Katy-miara godnoci czowieka
O cenzurze...
Brzezina Jarosawa Iwaszkiewicza
Kult susznoci inaczej naiwno...
Salezjanie w Sokoowie Podlaskim
Co sie dzieje na wiecie
Geopolityka XXI wieku cz.III
Futurologia i moje spojrzenie w przyszosc
Media i wiat...
Kryzys...
Do Przywdcw...
Nasza agroturystyka
Kuchnia naszego regionu
Ziemia - czas przetrwania
Odnale wiato...
Krytyka
Czowiek bogiem...
Promocja kultury (suplement)
Promocja kultury i produktu turystycznego w regionie siedleckim
Czy kultura XXI wieku ma wpyw na nasz epok?
Relatywizm XXI wieku...
Z mocy prawa...
Legendy, historia, genealogia regionalna...
RUCH DOBREGO PRAWA
Natura czowieka
Ustawa...
Oczekiwania a moliwa przyszo polskiej kultury
Mamy demokracje...
Szczere chci...dla reform?
Twrczo bez owocw...
Terapia szokowa...
PREZYDENT...ju za tydzie...
Witamy Prezydenta POLSKI, a co z gospodark?
Czeka nas poprawka?
PROSTE I KRZYWE SPOJRZENIE...
Czas na wybory
Strategia satysfakcji...
Wstp do debaty...
Kompromis wyborczy...
Fraszka niepolityczna...
Wiecznoci trwanie...
Blisko ludzi..
ycie gospodarcze...
Czas po wyborach...
Gwiazdy mwi...
Miakie sowa...
"Sanatoria pokryzysowe"...
le postawione pytanie...
Wizja...czy apel?
PESEL pod kresk...
Przed nami REFERENDUM?
Strefa ciszy...
Kto zyska a kto straci po gosowaniu na rozkaz?
Sprawa na 20 lat...
Bomba emerytalna...
Konsultacje...
O gospodarce...
Moje komentarze...
 
Nasz Przewodnik - mat. redakcyjne
A A A
LEGENDA JAWINGW


W okolicach Grodziska, dokadniej koo wsi Niewiadoma, w Gminie Sabnie tj. okoo kilkunastu kilometrw na pn.-wsch. od Sokoowa Podlaskiego znajduj si lady wczesnoredniowiecznego grodu obronnego. Powstanie i istnienie grodu koo Niewiadomej tradycja lokalna wie z bitnym plemieniem batyjskim o dwicznej nazwie Jawingowie. w lud zamieszkiwa naprawd w redniowieczu tereny pn.-wsch. Podlasia a po rzek Bug. Std wzia si nazwa tego miejsca "Way Jawingw". Wedug legendy take rzeczka Cetynia przepywajca opodal grodu i wpadajca do Bugu niedaleko ujcia Nurca sw nazw wzia od ksiniczki Cetynii. Dzieje kraju Jawingw byy w rzeczywistoci smutne i wizay si cile z pobratymcami Prusami. W X wieku kraj w paci danin ksiatom ruskim, by w niedugim czasie usamodzielni si ponownie. Liczne grabiecze najazdy Jawingw sprowadziy na nich liczne decyzje odwetowe zarwno wadcw polskich (Bolesawa Krzywoustego, Kazimierza Sprawiedliwego) jak i hospodarw kijowskich. Popadajc w zaleno litewsk, a pniej w XIII wieku krzyack, ulegli ostatecznemu podbojowi przez Zakon w roku 1283. Stao si tak na skutek nieudanego powstania, ktre wybucho w 1260 roku i z przerwami trwao przez dwadziecia lat. Zjednoczone resztki walecznych niegdy Prusw i Jawingw ulegy po nierwnej acz zacitej walce przewaajcemu przeciwnikowi. Niedobitki plemienia przeniosy si pod koniec XIII wieku na Litw uciekajc z zagroonych terenw, by tam cakowicie zasymilowa si z miejscowym ywioem. Przetrwali jednak Jawingowie w podaniach i legendach do dnia dzisiejszego. W latach szedziesitych i siedemdziesitych XX w. prowadzono wykopaliska archeologiczne rodkowego Pobua, a w szczeglnoci grodu w Niewiadomej. Na ich podstawie ustalono, i pierwszy grd powsta tu w VI-VII wieku. Zbudowano go na cyplu. Broniony by od strony przylegajcych pl fos oraz prymitywn konstrukcj drewnian. Fosa miaa szeroko okoo 3 metrw. Od strony rzeczki Cetynii, wok nadsypane byy way ziemne powstae przez wybranie pytkiej fosy na skraju majdanu. W ten sposb fosa otaczaa osad od wewntrz, bdc zarazem zbiornikiem wodnym w razie zagroenia. Brak zabudowa w rodku daje jasno do zrozumienia, i grd peni rol refugialn, czyli w razie napaci tam gromadzia si miejscowa ludno, by w jego umocnieniach przeczeka zagroenie. Na przeomie X/XI wieku tereny Zachodniego Podlasia weszy w skad monarchii wczesnofeudalnej Mieszka I Bolesawa Chrobrego, by w latach 1017-1022 zosta opanowane przez ksit ruskich. Poprzez wieki XI-XIII tereny Podlasia byy ustawicznie najedane przez ssiadw : Jawingw, Rusinw, Polakw, a pniej Zakon Krzyacki i Litw. Jeszcze w X wieku grd w Niewiadomej powanie przebudowano potnie go fortyfikujc. Zniwelowano wwczas powierzchni starego grodu, zasypano fos od strony pl i znacznie powikszono majdan. Jego wymiary wyniosy 175 na 140 metrw. Dostpu do niego broniy potne way, oddzielone fosami od wau okalajcego. Wzniesiono je z ziemi i drewna. Cz najstarsz zbudowano w konstrukcji rusztowej. Wok cypla umocniono kamieniami polnymi stare way ziemne i przerobiono fos zewntrzn. Od pd.-wsch. usypano z ziemi wa osonowy, ktry na koronie rwnie oboono kamieniami. Stron wschodni grodu naraon najbardziej na ataki umocniono najsilniej. To tu najczciej dokonywano poprawek systemu obronnego. Wa u podstawy mia szeroko okoo 4 metrw i daleko mu byo do gruboci waw Gniezna czy Poznania. Drewniana konstrukcja ulega poarowi, po ktrym podwyszono kamieniami szczyt wau, a nastpnie cao obsypano od zewntrz grubym paszczem gliny. Grd z tak skomplikowanym systemem umocnie funkcjonowa okoo dwch wiekw. Wejcie do twierdzy znajdowao si po stronie poludniowej pomidzy waem osonowym i dochodzcym do niego kocem wau dookolnego. Pierwotne wzgrze zostao w tej czci poszerzone nadsypano bowiem skarp nad dolin Cetynii, na niej wznoszc wa je osaniajcy. Wygld bramy jest trudny do odtworzenia. lady czterech supw oraz spalonych belek pozwalaj stwierdzi, e bya ona duga na pi metrw, a szeroka na dwa. lady czstych poarw wskazuj, e wrg niejednokrotnie prbowa zdoby grd. Nie mona wykluczy i wypraw Jawingw. Na terenie grodu odkryto niezbyt liczny materia zabytkowy. Przewaay uamki ceramiki. Do wartociowych znalezisk naley ostroga elazna. Analogiczne okazy pochodzce z Zamojszczyzny i Wielkopolski datowane s na sidmy wiek. Jest to typowa ostroga zachodniosowiaska Osady otwarte i cmentarzyska znajdujce si w tej okolicy wskazuj, i przebywajca na tych terenach ludno na przestrzeni VI-XII wieku bya mieszana, zarwno zachodnio-, jak i wschodniosowiaska, z przewag tej ostatniej. Wspczesne resztki grodziska znajduj si na wzgrzu, cyplowato wysunitym w dolinie Cetynii. Stoki cypla s do strome spadajce urwiskiem ku rzece. Zachoway si do dzi way okalajce grd oraz przedzielajca je fosa, do dzi na pewnych odcinkach zalana wod. rodek grodziska poronity jest traw, way czciowo zalesione, czciowo odsonite zachoway si w niektrych miejscach do znacznej wysokoci, a skomplikowany system umocnie ju po powierzchownym obejrzeniu budzi podziw. Kiedy staniesz porodku majdanu i zamkniesz na chwil oczy poczujesz przepajajce Ci brzemi odlegych czasw oraz niezapomniany czar tego przepiknego zaktka Podlasia.

Strona: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |


drukuj drukuj powrót powrót   do góry do góry 
© 2003 - 2023 R.T.G. Sp. z o.o.   Firma Oferta Katalog firmKącik Kulturalno -Turystyczny Kącik poezji Polecamy Kontakt