RTG Sp. z o.o.  
Strona główna | Mapa strony | Dodaj do ulubionych
Niedziela, 10 grudnia 2023 roku, Imieniny: Daniel, Julia
Nasz Przewodnik
Strona główna » Nasz Przewodnik
Menu
 
Nasz Przewodnik
Wybrane artykuy :
Nasz Przewodnik Nr 1, 2 - wydania archiwalne 1997 r.
Nasz Przewodnik Nr 3 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 4 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 5 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 6 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 7 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 8 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 9 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 10 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 11 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 12 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 13 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 14 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 15 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 16 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 17 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 18 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik - wrzesie 2007
Nasz Przewodnik - wiosna 2007
Historia Siedlec (XV-XVIII w.)
Historia Polski (aut. I.T.)
Tajemnice Okrgego Stou cz. 1
Tajemnice Okrgego Stou cz. 2
Geopolityka XXI wieku
Geopolityka XXI wieku c.d.
Rozmowy Okrgostoowe
Walka o panowanie nad Batykiem w XVII w
Katy-miara godnoci czowieka
O cenzurze...
Brzezina Jarosawa Iwaszkiewicza
Kult susznoci inaczej naiwno...
Salezjanie w Sokoowie Podlaskim
Co sie dzieje na wiecie
Geopolityka XXI wieku cz.III
Futurologia i moje spojrzenie w przyszosc
Media i wiat...
Kryzys...
Do Przywdcw...
Nasza agroturystyka
Kuchnia naszego regionu
Ziemia - czas przetrwania
Odnale wiato...
Krytyka
Czowiek bogiem...
Promocja kultury (suplement)
Promocja kultury i produktu turystycznego w regionie siedleckim
Czy kultura XXI wieku ma wpyw na nasz epok?
Relatywizm XXI wieku...
Z mocy prawa...
Legendy, historia, genealogia regionalna...
RUCH DOBREGO PRAWA
Natura czowieka
Ustawa...
Oczekiwania a moliwa przyszo polskiej kultury
Mamy demokracje...
Szczere chci...dla reform?
Twrczo bez owocw...
Terapia szokowa...
PREZYDENT...ju za tydzie...
Witamy Prezydenta POLSKI, a co z gospodark?
Czeka nas poprawka?
PROSTE I KRZYWE SPOJRZENIE...
Czas na wybory
Strategia satysfakcji...
Wstp do debaty...
Kompromis wyborczy...
Fraszka niepolityczna...
Wiecznoci trwanie...
Blisko ludzi..
ycie gospodarcze...
Czas po wyborach...
Gwiazdy mwi...
Miakie sowa...
"Sanatoria pokryzysowe"...
le postawione pytanie...
Wizja...czy apel?
PESEL pod kresk...
Przed nami REFERENDUM?
Strefa ciszy...
Kto zyska a kto straci po gosowaniu na rozkaz?
Sprawa na 20 lat...
Bomba emerytalna...
Konsultacje...
O gospodarce...
Moje komentarze...
 
Nasz Przewodnik - mat. redakcyjne
A A A

Nad Liwcem


Stojc na mocie spinajcym oba brzegi rzeki Liwiec i wpatrujc si w leniwie toczce si wody ani nam do gowy nie przyjdzie, e to wanie tu znajdowaa si historyczna granica dwch wielkich krain Mazowsza i Podlasia. Po jednaj stronie Polska, po drugiej Litwa. Granica granic, a ludzie ludmi. Dlatego nie bya ona w stanie powstrzyma swobodnego przepywu towarw, kolonistw czy nowinek, idcych wraz z osadnikami, ktrzy licznie, zwaszcza po unii personalnej midzy obu krajami lokowali si na ziemi podlaskiej.

Ale uprzedzamy kolejno chronologiczn faktw. Mazowsze pocztkowo tworzce jedno z Polsk, w latach 1138-1526 zaistniao jako samodzielne ksistwo. Stao si tak na mocy testamentu Bolesawa Krzywoustego, ktry podzieli kraj na dzielnice. Obszar po obu stronach rodkowej Wisy przypad Bolesawowi IV Kdzierzawemu, a po mierci jego jedynego syna liszka, modszemu bratu Kazimierzowi II Sprawiedliwemu. Potem rzdzili tu kolejno ksita piastowscy, potomkowie Kazimierza. Do najsynniejszych nalea Konrad I Mazowiecki , ktry w roku 1226 sprowadzi Krzyakw. Inni z wielkich wadcw to: Ziemowit III, organizator w 1337 roku zjazdu prawodawczego w Socha-czewie, oraz wspierajcy pod Grunwaldem Jagie ksi Janusz I. W 1526 roku umar bezpotomnie ostatni ksi mazowiecki Janusz III. Cae Mazowsze na mocy wczeniejszych porozumie i ukadw zostao wcielone do Korony Krlestwa Polskiego. Po unii lubelskiej w 1569 roku dzielnica staa si centralnym rejonem Rzeczpospolitej Obojga Narodw. W wiekach XVI -XVIII skadao si ono z trzech wielkich ziem: pockiej, rawskiej i mazowieckiej. Szczytem dominacji Mazowsza nad reszt kraju byo przeniesienie stolicy z Krakowa do Warszawy w 1596 roku przez krla Zygmunta III Waz. Wrmy jednak nad graniczn rzek Liwiec. Nieopodal we wsi Liw znajdowaa si w redniowieczu wana strategicznie stranica strzegca przeprawy na trakcie z Mazowsza na Litw. Grd ksicy w ziemi czerskiej by siedzib kasztelana. Prawa miejskie otrzyma dopiero na pocztku XV wieku. W poowie XV wieku zaoono obok drugie miasto zwane Nowym Liwem, oba rozwijay si prnie dziki handlowi zboem i rzemiosu. Po "potopie szwedzkim" w XVII wieku odrodzi si ju tylko jeden Liw. Podczas powstania listopadowego stoczono tu zwycisk bitw z Moskalami. Do atrakcyjnych turystycznie zabytkw znajdujcych si w Liwie naley zamek gotycki z pocztkw XIV wieku. Nalea on kiedy do najpotniejszych warowni na Mazowszu i zabezpiecza kraj od upieczych najazdw wojowniczych Jawingw i Litwinw. W poowie XVI wieku rozbudowano go na polecenie ony krla Zygmunta I Starego - Sawnej Bony. Zamek w Liwie by twierdz nizinn , usytuowana na sztucznym wzgrzu oblanym dookoa wod. Robotami przy jego wznoszeniu kierowa synny mistrz kamieniarski, budowniczy zamkw Nicolas. Podczas inwazji skandynawskiej zniszczony. Po latach, ruiny fortecy zabezpieczono. Odbudowano wie, cz murw obronnych oraz barokowy budynek dawnej siedziby starosty. Obecnie na zamku znajduje si muzeum- zbrojownia. Na temat twierdzy mazowieckiej powstao wiele legend. Midzy innymi: o tajnych podziemiach czcych zamek z Wgrowem; o picych w jarnickich wzgrzach rycerzach, ktrzy obudz si w chwili niebezpieczestwa zagraajcego Ojczynie; o zym wyprowadzajcym ludzi na bagna. Historia bitew nad Liwcem w 1831 r. ma bogate przekazy.

Po drugiej stronie rzeki, ju na terenie historycznego Podlasia znajduje si rwnie atrakcyjne pod wzgldem turystycznym miasto Wgrw. Odlego midzy osadami jest niewielka, dlatego te zwiedzanie mona poczy i przeprowadzi nawet jednego dnia. Miasto Wgrw rozwino si z osady targowej zaoonej przy wanych szlakach handlowych. Pierwsze wzmianki pisane pojawiaj si w 1414 roku z okazji fundacji kocioa parafialnego. W 1441 roku ksi mazowiecki Bolesaw IV nadaje wsi prawa miejskie. W XVI wieku miasto staje si wanym orodkiem reformacji. Dziaali tu prnie Arianie. Tu wykada ich wybitny przywdca Marcin Krowicki. W miecie znajdowaa si zarwno szkoa jak i ich drukarnia, gdzie skadano dziea Piotra z Gonidza, jednego z najbardziej radykalnych dziaaczy i ideologw ariani-zmu polskiego. Dziaalno innowiercw odbywaa si pod mon opiek wacicieli miasta Kiszkw, pniej Radziwiw. Poza ariaskim istniay tu zbory: kalwiski i luteraski. Okres ich wietnoci skoczy si po objciu w 1664 roku osady przez katolickich Krasiskich, ktrzy sprowadzili zakony wyznania rzymskiego w celu nawracania odstpcw religijnych.

W Wgrowie rozegraa si pod koniec stycznia i na pocztku lutego 1863 roku bitwa, ktra zapisaa si w historii Polski jako chlubna karta. Epizod obrony Wgrowa, oraz dziaa w jego okolicy odbi si szerokim echem w caym kraju. Myl, e warto co na ten temat wiedzie wicej. 21 stycznia 1863 roku naczelnik powstaczy okrgw Sokoowa i Wgrowa Wadysaw Jabonowski zdoa zgromadzi w miecie trzystu powstacw i w cigu tygodnia dziki zgaszaniu si licznych ochotnikw oraz napywowi dalszych oddziaw zwikszy dziesiciokrotnie liczb onierzy. Wgrw przeksztaci si w wielki obz wojskowy, w ktrym stacjonowao okoo 3,5 tysica ludzi, niestety tylko 800 z nich posiadao bro paln. Nieprzyjaciel do szybko zorientowa si, i skoncentrowano tu znaczne oddziay powstacze i skierowa w t stron doborowy oddzia w sile trzech szwadronw jazdy, trzech kompani piechoty i szeciu dzia, razem ponad tysic onierzy. Zastpca Jabonowskiego Jan Matliski wydzieli dwie grupy osonowe, ogem okoo 1,5 tysica ludzi, a w miecie pozostawili reszt - 2 tysice. Do pierwszego starcia doszo 31 stycznia 1863 roku koo Mokobod. Po wymianie ognia powstacy wycofali si do Wgrowa pozostawiajc 100 ludzi w osonie. Ci ratujc si przed okreniem uciekli w kierunku Sokowa Podlaskiego. Nazajutrz 1 lutego ponownie doszo do potyczki, ale rym razem wycofali si Rosjanie. O godzinie 5-tej przeszli jednak do kontrnatarcia i po raz kolejny zajli Mokobody. Atak powstacw zosta odparty. Marsz na Wgrw podjli Moskale 2 lutego o godzinie 8 rano. Miasto pooone midzy wzgrzami stanowio niedogodny punkt obrony. W tym kotle Rosjanie zamknli ponad 2 tysice rebeliantw. Gwatowny atak wywoa panik, ranny zosta Jabonowski. Pod oson 600 onierzy pozostali rozpoczli odwrt w kierunku Grochowa. Ostatni epizod dramatu rozegra si na cmentarzu, na ktry wycofali si powstacy. O godzinie 2 po poudniu Wgrw zajy wojska carskie. To tyle o tych heroicznych zmaganiach.

W odrnieniu od innych miast Wgrw posiada nie tylko bogat histori, ale rwnie liczne zabytki. Koci famy wzniesiony w latach 1703- 1706 przez architekta Tylmana z Gamaren. Zachowa ze starej wityni szesnastowieczne przypory i boczne wieyczki oraz bram barokow z popiersiami Herkulesa i Diany. Wntrze kocioa posiada sklepienie kolebkowe, bogato rzebione stalle i cenne polichromie M. Palioniego z pocztku XVIII wieku. Wczeniej zbudowano inny barokowy koci i klasztor proreformacki z charakterystycznym wieszanym chrem. W kociele w. Piotra i Pawa znajduje si na plebanii legendarne zwierciado Twardowskiego. Nie jest ono zwykym lustrem. Wykonane jest ze stopu antymonu, bizmutu i miedzi. Oprawiono w XVIII wieku w ozdobn ram, na ktrej znajduje si napis: "W tym zwierciadle Twardowski pokazywa czarnoksiskie sztuki, ale godzi je z czci bosk". W owym lustrze ukazaa si podobno krlowi Zygmuntowi Augustowi jego zmara ona Barbara Radziwiowa. Obraz odbijany przez zwierciado widoczny jest tylko z szeciu metrw w odlegoci. Do ciekawych zabytkw Wgrowa naley "Dom Gdaski" z pierwszej poowy XVIII wieku, zbudowany przez kupcw z Gdaska jako zajazd. "Dom Lipski" z XVII wieku pobudowany w miejscu dawnej drukarni ariaskiej. Drewniana kaplica na cmentarzu ewangelickim, zbudowana w rekordowym tempie 24 godzin w 1679 roku. S to miejsca szczeglnie warte zainteresowania.

Idc wzdu rzeki Liwiec, na pnoc od Wgrowa, w Starejwsi znajduje si przepikny paac z poowy XVIII wieku wybudowany w 1661 roku przez magnata litewskiego Bogusawa Radziwia. Pniej znalaz si w rku takich rodw jak: Krasiscy, Swidziscy, Ossoliscy, Jezierscy W pewnym okresie zajmowa go nawet namiestnik, rosyjski ksi Galicyn. W 1843 roku przebudowany i zmodernizowany. Paac jest trzykondygnacyjny z omioboczn wie. We wntrzach kasetonowe stropy, neogotyckie portale i tak zwane mauretaskie sklepienie w sali balowej. W skad zespou paacowego wchodz: brama z XVIII wieku, oficgna XIX wieku, pozostaoci umocnie ziemnych, oraz przepikny park w ktrym to znajduje si synny na okolic wiz o siedmiometrowym obwodzie. W miejscowoci tej, ktra przez wieki rnie bya nazywana: Jarimowicze, Krasny Dwr czy wreszcie Starawie istnieje te neogotycki Koci z drugiej poowy XIX wieku.

Okolice Liwca i miasta Wgrowa to istny raj dla sobotnio-niedzielnego turysty, ktry moe zrelaksowa si nad rzek, zalewem, wykpa si, popywa, owi ryby. A gdy to znudzi - zwiedzi zabytki pochodzce z rnych wiekw (XTV-XIX), posucha ciekawych legend, po prostu obcowa z histori w murach tych gmachw. Kolejno w jakiej to zrobi nie ma wikszego znaczenia, gdy kade z wyej wymienionych miejsc posiada swj, niezaprzeczalny urok. Zamek, paac i Kocioy gwarantuj, i nie bdzie to nudna wyprawa. Gorco polecam wszystkim tym dla ktrych region nasz jest tylko bia kart na mapie wojewdztwa mazowieckiego, aby wygospodarowali potrzebny czas i odwiedzili te arcyciekawe miejsca.

Materia nadesany do redakcji
pod kryptonimem "REPORTER"

Strona: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |


drukuj drukuj powrót powrót   do góry do góry 
© 2003 - 2023 R.T.G. Sp. z o.o.   Firma Oferta Katalog firmKącik Kulturalno -Turystyczny Kącik poezji Polecamy Kontakt